Произведения Интересные ссылки | Чалавек напрадвесніРазм ляцiм да зор
Перад намі некалькі кніг, якія бацька ва ўрыўках чытаў Максіму ў дзяцінстве; сярод іх — П. В. Шэйн «Материалы для изучения быта и языка русского населения Северо-Западного края». Багаты і разнастайны той народны, ча-лавечы свет, які раскрываецца ў гэтых кні-гах! Вось песня паднявольнай жняі — мален-не і стогн: Ніўка, ніўка! Аддай маю сілку На другую ніўку. А я ж цябе жала і сілку спацярала, I сілку спацярала. Вось песня іншага роду — пяшчотная ад-данасць, любоў вясковага хлапца, выказа-ная словамі пранізлівай сардэчнай праўды: Дарожанька лістом запала: Дзяўчыначка перавоз крычала. «Нашто табе, дзяўчыначка, перавоз? Я ж бы цябе на ручках перанёс». А вось песня дзяўчыны ў хвіліну расстан-ня з родным домам — яе гора вельмі натуральна, без усялякай знарочыстасці ўцяг-вае ў свой круг, робіць ўдзельнікамі жыццё-вай драмы ўсё наваколле, увесь белы свет, зямлю і неба: — Як табе, зараначка, 3 сонейкам расстаціся, 3 месяцам спазнаціся? — А я так расстануся, А я сяк спазнаюся: Тучкамі абаўюся, Дажджамі абаллюся. А яшчэ дзявочая, вясёлая і гарэзлівая прыпеўка: Вот цяпер мне пагуляць! Рукі, ногі не баляць, Сярэдзіна гібка, Як новая скрыпка. I горкая жальба рэкрута, які з гора і роспачы «ўдарыўся ў сыру зямельку»: Зямелька-чарназём, Прыкапай ты мяне! Зязюленька шэранька, Пакукуй ты па мне! Бярозанька зеляненька, Пазвані ты па мне! I песня-апавяданне пра самаахвярную дабрыню і адданасць, якія выказаны ўжо не легкадумнай маладосцю, а сталым вопы-там і таму маюць асаблівую важкасць: Хадзілі стральцы-лаўцы па полю, А забілі старога лася ў лесе. Як зачула старая ласіца ў бару, Як кінула крутыя рогі пад ногі: — Няхай мае крутыя рогі прападуць, Куды майго старога лася павядуць? |