Произведения Интересные ссылки | ПАЭЗІЯ МАКСIMА БАГДАНОВІЧАГэты ўрывак варта было прывесці цалкам, таму што ён гучыць надзвычай па-сучаснаму. Думкі, выказаныя ў ім, сугучны з прынцыпам дадатковасці, распрацаваным сучаснай марксісцка-ленінскай філасофіяй . У дадзеным выпад-ку ён абгрунтаваны тым, што ўсе знакі структуры верша разглядаюцца ў цеснай сувязі з жыццёвымі і культурнымі рэаліямі пэўнага часу, у развіцці і ўзаемасувязях.
Такім чынам, пры разглядзе таго ці іншага твора Багда-новіча будзем кіравацца наступным: 1) сіла дадзенай ідэі залежыць ад таго, наколькі яна праяўлена знешне; 2) форма — гэта толькі пэўная мяжа ў бязмежнасці варыянтаў, толькі тое, што адрознівае адзін варыянт прыгожага ад другога; 3) паўтарэнне выпадковага, аднойчы знойдзена-га — гэта, як правіла, праяўленне формы. У паэзіі М. Багдановіча выразна вылучаецца тры групы вершаў — гэта філасофская, грамадзянская лірыка паэта і значная колькасць твораў, якія сам ён вызначаў як вершы беларускага складу. Несумненна, што ў іх можна выявіць не толькі рысы тэматычна-фармальнай своеасаблівасці, але і адзнакі функцыянальнай стылявой дыферэнцыяцыі ў творчых пошуках паэта. Гэта ў сваю чаргу сведчыць як аб шырыні мастацкага мыслення паэта, так і аб глыбокім ра-зуменні ім тых задач, што стаялі перад тагачаснай беларус-кай паэзіяй і былі ўспрыняты ім як грамадзянскі абавязак.
СТЫЛЯВАЯ ДЫФЕРЭНЦЫЯЦЫЯ у ТВОРЧАСЦІ МАКСІМА БАГДАНОВІЧА
Калі ў наш час паэзія М. Багдановіча ўспрымаецца як норма (трэба ўлічваць пры гэтым і тэндэнцыю сучаснай крытыкі ў ацэнцы яго твораў) і ўвайшла ў скарбніцу бела-рускай паэзіі, то ў перадрэвалюцыйнае дзесяцігоддзе яна толькі шукала шляхі да чытача. Болыи таго, беларуская мова ў тыя гады не была яшчэ ўнармавана і не мела ўстойлі-вай літаратурнай традыцыі. «На страніцах журналаў пачалі з'яўляцца беларускія казкі і песні, у апавяданнях з краёвага жыцця ўвесь час спатыкаліся беларускія выразы, іншы раз гутаркі дзе-якіх асоб пераказваліся нават цаліком па-бела-руску; а адсюль ужо недалёка і да чыста беларускіх твораў. Але яны не маглі мець колькі-небудзь паважнага значэння, бо караніліся не ў шырокіх грамадзянскіх патрэбнасцях, а ў прыхільным душэўным настроі гуртка асоб, зросшыхся з польскай ці іншы раз расійскай культурай, да народа ж гэ-тыя творы бадай-што не даходзілі, [за для] гэтага аўтары іх марыць не маглі аб праўдзівым задавальненні духоўных патрэб чытачоў ці аб развіцці беларускай культуры» Так характарызаваў Багдановіч час, што папярэднічаў прыходу ў літаратуру Янкі Купалы і Якуба Коласа. Мастац-кая практыка ішла ўперадзе крытыкі і тэорыі. Маючы на увазе гэту своеасаблівасць развіцця беларускай літаратуры таго часу, пры ацэнцы спадчыны Багдановіча асабліва шкодна атаясамліваць аб'ект і предмет мастацкага адлю-стравання. Тут неабходна кіравацца марксісцкім палажэн-нем, якое патрабуе, каб прадмет пазнання разглядаўся не як аб ект, не сузіральна, а ў сувязі з практыкай, пры абавяз-ковым уключэнні гэтай практыкі ў прадмет пазнання. |