Произведения Интересные ссылки | ПАЭЗІЯ МАКСIMА БАГДАНОВІЧАУ першым жа варыянце гукі і словы дыхаюць вольна, страфе ўласціва песеннае поўнагалоссе, што падтрымліваец-ца і граматычна класічнай будовай яе ў адным сказе. Думаецца, што пры такім разглядзе значэнне элементаў знешняй структуры ў эстэтычным успрыманні верша не пе-рабольшваецца. Услед за М. Багдановічам мы падзяляем думку, што «няма такіх мастацкіх сродкаў, якія былі б заўсёды прыдатнымі і заўсёды добрымі» (II, 142—143), аб чым сведчыць і другая рэдакцыя «Слуцкіх ткачых». Акрамя таго, у большасці даследаванняў па вершаскладанню (у пра-цах М. Чарнышэўскага, А. Белага, Б. Тамашэўскага, Ю. Тынянава і пазнейшых літаратуразнаўцаў — Л. Ціма-феева, Ю. Лотмана і інш.) вобразныя сродкі разглядаюцца як значымыя не гіпатэтычна і не толькі ў межах выказанага сэнсу, але і ў іерархічнай узаемасувязі ўсіх элементау цэлас-най структуры 20. У прыведзеных вышэй радках першай страфы другой рэдакцыі слова «ім», ужытае паэтам двойчы, з пункту погляду вершаванай структуры з яе абавязковай мэтазгод-насцю ўсіх элементаў, можа разглядацца як неабавязковае. Слова гэта хоць і нясе самастойную рытмічную нагрузку, але не мае значымай функцыі ў вершы. Зусім іншае назі-раем у першым варыянце верша «Слуцкія ткачыхі»: Ад родных ніў, ад роднай хаты У панскі двор дзеля красы Яны, бяздольныя, узяты Ткаць залатыя паясы. (I. 69) Прынцып сэнсавай і гукавой арганізацыі гэтага радка падтрыманы ўнутраным чаргаваннем націскнога «о» ў трэ-цім радку: Яны, бяздольныя, узяты. Паўторы слоў і гукаў і ўнутраная рыфма, якая іх пад-трымлівае, з'яўляюцца моўнымі сродкамі эмацыянальнага і псіхалагічнага ўздзеяння. Падкрэслім тут таксама знешне адчувальную, сэнсава значымую сувязь сінтагмаў па верты-калі, заснаваную на падабенстве рытма-гукавых характа-рыстык: Ад роднай хаты бяздольныя, узяты. |