ИМЕНИННИЦА (С натуры)

Лицо весельчака побледнело.

—   Нет, ты шутишь!

—   Смотри!

Знакомое имя и фамилия сразу бросились в глаза. На глазах Яна показались слезы.

—   Как же теперь... Наденька-то! Я вздохнул.

—   Не надо показывать и вида...

И весь вечер мы смеялись, хохотали и дурили как никогда. И поддаваясь нашей веселости, смеялась и Наденька. И только тогда на ее личико набегало облачко грусти, когда она всматривалась в портрет жениха и что-то тихо шептала.

Молитву, его имя или проклятие врагу. И вот теперь все знают о смерти Жоржа, но все скрывают от Наденьки страшную тайну.

Она по-прежнему весела, резва и часто говорит:

—  Когда Жоржик вернется обратно...

Глаза ее загораются. Она вспоминает поцелуи возлюбленного и ее сердце бьется от радости предстоящей встречи.

Она украшает портрет цветами и не знает, что молодой, храбрый офицер, взошедший первым на неприятельский окоп, был поражен пулей в то самое сердце, которое билось любовью к ней, к милой очаровательной девушке.

[1914]

МАРЫНА

Пасля сквернага, задушнага дня непрыкметна нады-шоў вечар, павеяў ціхі вецярок, і вуліцы Вільні пачалі ажыўляцца. Па шырокім тратуарам Георгіеўскага прас-пекта ліўся жвавы, але яшчэ не густы натоўп, кіруючыся да Бернардынскага саду, куды разам з усімі прынёс і мяне.

Незанятых лавак не было, і прыйшлося апусціцца на тую, дзе ўжо сядзеў нейкі дзядок з маленькай дзяўчынкай. Недалёка віднеліся зеленаватыя струі Вілейкі, каторая зрабіла тут шырокую луку, падмываючы гарысты бераг. Крута ўздымаўся ён, высокі і абрывісты, а па яго верхняму краю разрасліся кучаравыя дрэвы і кусты; ніжэй зелянела трава, пад ёй жа да самай вады ішлі жоўтыя, гліністыя скаты. I пекна было бачыць, як ірдзяны круг сонца, апусціўшыся насупроць амаль не да зямлі, заліваў іх чыр-воным святлом, і яны браліся ў такі кволы агністы колер, каторы можна спаткаць толькі на скрыдэльцах матыль-коў.

Але недаўгавечна на свеце краса. Ніжэй і ніжэй спуска-лася сонца, знікаючы за шырокім кругам зямлі; усё бляднейшым рабілася агністае афарбаванне высокіх гор, і ўсё мацней преступала з-пад яго жаўцізна берагавой гліны. Нарэшце яно згасла ўканец... I неяк адразу ўсё ва-кол зрабілася дакучным і грубейшым; я пачуў, што павет-ра даўно ўжо напаўняецца халоднай вільгаццю, а ў гала-ве вынікла думка, што хутка трэба ісці дамоў, дзе прый-дзецца размаўляць аб адной непрыемнай справе. Не хаце-лася бачыць ані той бераг, ані горы, і я перавёў погляд на сваіх суседзяў па лаўцы.